17 jun 2020

In memoriam Frans Vosman

Ons bereikte het droevige bericht dat Frans Vosman vorige week op 10 juni is overleden. We kennen Frans als inleidend spreker op ons laatste NEON congres over mantelzorg. Frans was tot zijn emeritaat in 2018 hoogleraar zorgethiek aan de Universiteit van Humanistiek, een functie die hij eerder vervulde in Tilburg en Utrecht. In Tilburg was hij o.a. betrokken bij zorgethisch onderzoek naar menslievende zorg in het Elisabeth Tweestedenziekenhuis. In zijn gedachten over zorg en ethiek verhield hij zich kritisch tegenover vormen van ethiek bedrijven die voorbijgingen aan de beleving en ervaringen van degenen die in de zorgpraktijk zelf als zorgverlener en patiënt op elkaar betrokken waren. Wat goede zorg is, kan volgens Frans niet van buitenaf beoordeeld worden, maar dient in de praktijk zelf in samenspraak met de meest betrokkenen te worden onderzocht. Wil je het dus over mantelzorg hebben, dan dien je uit te gaan van de ervaringen van de mantelzorgers zelf. Zo liet hij ons tijdens het mantelzorgcongres stoeien met verhalen van mantelzorgers en vroeg ons om ons te verplaatsen in die praktijken door niet alleen mee te denken met de verhalenvertellers, maar ook door er gedachten tegenover te plaatsen en de verhalen om te denken. Meedenken, tegendenken, omdenken was een beweging die Frans ook graag met zijn gesprekspartners maakte in diepzinnige gesprekken over inhoudelijke onderwerpen uit de zorgpraktijk. In zijn afscheidscollege in 2018 stelde Frans mede op grond van zijn eigen ervaringen als kankerpatiënt dat de aandacht in gezondheidszorg en samenleving minder gericht zou moeten zijn op de idealen van een perfect leven. We zouden in de zorg maar ook daarbuiten veel meer oog moeten hebben voor – zoals Frans dat formuleerde – de steilte die mensen in hun leven ervaren en voor de opgave waar velen zich voor gesteld zien, namelijk om van dag tot dag te ‘overleven’. Overleven en omgaan met de steilte was ook de opgave waar Frans zich voor gesteld zag toen hij afgelopen jaar helaas opnieuw met kanker werd geconfronteerd. Hij had het leven lief. Frans Vosman zou deze maand 68 jaar zijn geworden.

Mede namens NEON bestuur

Hans van Dartel